Déjà vu – pamięć rynków › Ropa i geopolityka

Wydarzenie 2019 4 min czytania

Saudyjska ropa znów pod ostrzałem. 2019 i 2026 – czego uczy skok o 15%

Atak na Abqaiq i Churajs, 14 września 2019 · ang. Abqaiq–Khurais attack

W sobotę 14 września 2019 r. drony i pociski uderzyły w saudyjskie Abqaiq, kluczowy zakład przetwarzania ropy, przez który przechodziła wtedy mniej więcej połowa saudyjskiego wydobycia, oraz w pole naftowe Churajs (ang. Khurais). Z rynku zniknęło nagle 5,7 mln baryłek dziennie, czyli ok. 5% światowej podaży. W poniedziałek Brent zakończył dzień prawie 15% wyżej, ale dwa tygodnie później był już tylko ok. 1,6 USD powyżej poziomu sprzed ataku. Przy szoku podażowym zwykle liczy się przede wszystkim to, jak długo potrwa przerwa.

W pigułce

Kiedy14.09.2019sobota, nad ranem; rynek zareagował po weekendzie
Ubyło ropy5,7 mlnbaryłek dziennie: ponad połowa ropy Arabii Saudyjskiej, ok. 5% światowego wydobycia
Brent, 16.09+14,6%z 60,22 do 69,02 USD; maks. wzrost w ciągu dnia: +19,5%
Powrót ceny już pook. 2 tygodniach27.09 już tylko ok. 1,6 USD nad poziomem sprzed ataku

Według danych MAE (ang. IEA) była to największa do tamtej pory jednorazowa utrata dostaw ropy: 5,7 mln baryłek dziennie wobec 5,6 mln w czasie rewolucji w Iranie w 1979 r. Wiosną 2026 r. wojna z Iranem przyniosła większą, ponad 12 mln baryłek dziennie.

Przebieg

Wrzesień i październik 2019

  • Atak na Abqaiq i ChurajsHuti z Jemenu przyznają się do ataku. USA i Arabia Saudyjska wskazują Iran, który zaprzecza.
  • Trump: ropa z rezerw „w razie potrzeby”Prezydent USA zapowiada, że w razie potrzeby uwolni ropę ze strategicznej rezerwy.
  • Rekordowy skok cenyNa otwarciu Brent drożeje nawet o 19,5%, do 71,95 USD, najmocniej w ciągu dnia od wojny w Zatoce Perskiej w 1991 r. Kończy dzień na 69,02 USD, o 14,6% wyżej niż w piątek (60,22 USD).
  • Saudowie: pełne wydobycie do końca wrześniaMinister energii zapowiada, że zakłady szybko wrócą do pracy, a Brent tanieje o 6,5%, do 64,55 USD.
  • Premia za ryzyko prawie znikaBrent jest już tylko ok. 1,6 USD powyżej poziomu sprzed ataku.
  • Wydobycie jak przed atakiemAramco: oba zakłady pracują prawie z pełną mocą, a wydobycie wynosi 9,9 mln baryłek dziennie.

Na wykresie

Brent dzień po dniu: 2.09–⁠15.10.2019

58 62 66 70 60,22 atak 14.09 od 24.09 kontrakt grudniowy maks. 71,95 wolumen 2.09 9.09 16.09 23.09 30.09 7.10 14.10

Ropa Brent (kontrakty terminowe ICE), w USD za baryłkę: słupek to dzień sesji (kreska z lewej to otwarcie, z prawej zamknięcie), pod spodem wolumen. Wartości przybliżone, odczytane z wykresu dziennego TradingView; w tekście podajemy oficjalne ceny rozliczeniowe. Od 24.09 wykres pokazuje kontrakt grudniowy, tańszy o ok. 1,5 USD.

Czego to uczy

Przy szoku podażowym patrz przede wszystkim na trzy rzeczy

  • Jak długo potrwa przerwa. Rynek zwykle najpierw wycenia najgorszy scenariusz, a potem patrzy na fakty. W 2019 r. przerwa trwała tylko kilka tygodni, więc cena szybko oddała prawie cały wzrost.
  • Czy są zapasy i inne źródła ropy. Liczą się magazyny, wolne moce wydobywcze w innych złożach i krajach oraz rezerwy strategiczne. Saudowie przez kilka tygodni dostarczali ropę z zapasów i z innych złóż, których atak nie objął.
  • Czy ryzyko się powtórzy. Jednorazowy atak to co innego niż trwały konflikt. Przy trwałym konflikcie w cenie zwykle zostaje premia za ryzyko.

To opis tego, jak rynek zareagował w 2019 r., a nie rekomendacja inwestycyjna.

Wtedy i dziś · stan na 20.10.2026

Wtedy · wrzesień 2019 Jeden atak, kilka tygodni przerwy

Z rynku zniknęło 5,7 mln baryłek dziennie, ale Saudowie przywrócili wydobycie w kilka tygodni. Brent poszedł z 60 do 69 USD i w dwa tygodnie prawie wrócił do punktu wyjścia.

Dziś · październik 2026 Ataki trwają, a celem jest też szlak omijający Ormuz

Huti ogłaszają ataki na saudyjskie cele, w tym na Aramco w Yanbu nad Morzem Czerwonym (władze saudyjskie ich nie potwierdziły). Przez Yanbu płynie saudyjska ropa omijająca Cieśninę Ormuz, gdzie żeglugę utrudnia wojna z Iranem: rurociąg Wschód–Zachód przesyłał tam wiosną nawet 7 mln baryłek dziennie. Według wstępnych danych firmy Kpler przepływy ropy z Zatoki Perskiej spadły w ubiegłym tygodniu do ok. 8,5 mln baryłek dziennie, z ponad 20 mln tydzień wcześniej. Brent już kosztuje ok. 110 USD (19.10).

Różnica, którą warto obserwować: jak długo potrwają zakłócenia i czy zadziałają alternatywne rozwiązania, takie jak rurociąg do Yanbu i rezerwy strategiczne.

Historia nie musi się powtórzyć: to lekcja, a nie prognoza.

Sprawdź się

1. O ile mniej więcej podrożał Brent na zamknięciu pierwszego dnia handlu po ataku?

2. Co najbardziej pomogło cenie ropy wrócić do poziomu sprzed ataku?

3. Po ataku na ważną instalację ropa mocno drożeje. Na co rynek zwykle patrzy w kolejnych dniach?

Odpowiedz na 3 pytania.

Powiązane karty

Ostatnio w briefach

W innych językach

ENAbqaiq–Khurais attack DEAngriff auf Abqaiq FRattaque d’Abqaiq ESataque a Abqaiq ITattacco ad Abqaiq

Źródła

2019: Congressional Research Service (Kongres USA), „Attacks on Saudi Oil Facilities: Effects and Responses”; U.S. Energy Information Administration; Reuters; Bloomberg (za World Oil); Sprague Energy (notowania z 17.09.2019); oświadczenie Donalda Trumpa z 15.09.2019. Dziś: briefy TND z 5, 18 i 20.10.2026; Reuters i Kpler (19.10.2026); Al Arabiya (rurociąg Wschód–Zachód, 28.03.2026).